مقالات آموزشی ورتکس
کال مارجین در معاملات چیست ؟ راهنمای کامل مدیریت ریسک و راه های جلوگیری از آن
کال مارجین در معاملات زمانی اتفاق می‌افتد که ارزش دارایی حساب یا همان Equity به دلیل افزایش زیان معاملات باز، به سطحی برسد که دیگر برای حفظ موقعیت های معاملاتی کافی نباشد. در چنین شرایطی، بروکر ممکن است از معامله گر بخواهد سرمایه بیشتری به حساب اضافه کند یا بخشی از معاملات خود را ببندد. اگر معامله گر نتواند سطح مارجین حساب را به محدوده موردنیاز برگرداند، احتمال بسته شدن خودکار معاملات وجود دارد.
در بازارهای اهرمی مانند بازار فارکس و CFD، معامله گر برای باز کردن یک موقعیت معاملاتی به کل ارزش معامله نیاز ندارد و تنها بخشی از سرمایه را به عنوان مارجین اختصاص می دهد. همین موضوع باعث می شود با سرمایه کمتر بتوان موقعیت بزرگ تری ایجاد کرد؛ اما در مقابل، افزایش حجم معامله و استفاده نادرست از اهرم می تواند زیان را نیز سریع تر افزایش دهد. بنابراین شناخت مارجین، Equity، Free Margin و Margin Level برای مدیریت سرمایه اهمیت زیادی دارد.
آکادمی آموزش بازارهای مالی ورتکس در مسیر آموزش مفاهیم بازارهای مالی، معامله گری و مدیریت ریسک، موضوعات مختلفی را برای آشنایی بهتر معامله گران با بازار ارائه می کند.
کال مارجین در معاملات چیست؟
کال مارجین در معاملات زمانی مطرح می شود که زیان معاملات باز باعث کاهش Equity شود و سرمایه حساب دیگر برای پوشش مارجین مورد نیاز موقعیت ها کافی نباشد. در معاملات اهرمی، بخشی از سرمایه معامله گر به عنوان مارجین برای حفظ موقعیت معاملاتی درگیر می شود. اگر قیمت در جهت مخالف معامله حرکت کند، زیان شناور افزایش پیدا می کند و Equity کاهش می یابد.
وقتی سرمایه موجود برای تأمین مارجین موردنیاز کافی نباشد، ممکن است کال مارجین در معاملات ایجاد شود. بسته به ساختار بروکر، ادامه این وضعیت می تواند به کاهش یا بسته شدن اجباری بخشی از موقعیت های باز منجر شود.
بنابراین بررسی مداوم وضعیت مارجین، یکی از بخش‌های مهم مدیریت ریسک در معاملات اهرمی است.
مارجین، Equity و Free Margin چه تفاوتی دارند؟
Margin مقدار سرمایه ای است که برای باز نگه داشتن یک موقعیت معاملاتی مورد نیاز است. این مقدار به محصول معاملاتی، اندازه موقعیت و الزامات بروکر بستگی دارد. مارجین بخشی از Equity می باشد که برای حفظ یک موقعیت در معاملات اهرمی کنار گذاشته می شود.
Equity ارزش لحظه ای حساب با درنظرگرفتن سود و زیان معاملات باز است. بنابراین ممکن است Balance تغییر نکرده باشد، اما به دلیل زیان شناور، Equity کاهش پیدا کند. Free Margin نیز مقدار سرمایه ای است که پس از درنظرگرفتن مارجین استفاده شده برای موقعیت های باز، در حساب باقی می ماند.
Margin Level چگونه محاسبه می شود؟
یکی از شاخص هایی که برای بررسی وضعیت مارجین حساب استفاده می شود، Margin Level است. در بسیاری از پلتفرم ها این شاخص بر اساس نسبت Equity به مارجین استفاده شده محاسبه می شود:
Margin Level = (Equity ÷ Used Margin) × 100
برای مثال، اگر Equity حساب ۱۰۰۰ دلار و Used Margin برابر با ۵۰۰ دلار باشد، Margin Level برابر با ۲۰۰ درصد خواهد بود. البته نباید یک درصد مشخص را به عنوان حد Margin Call برای تمام بروکرها در نظر گرفت؛ زیرا الزامات مارجین و فرآیند Close Out می‌تواند بین ارائه دهندگان مختلف متفاوت باشد.
چه عواملی باعث کال مارجین در معاملات می شوند؟
کاهش شدید Equity یکی از مهم ترین دلایلی است که می تواند حساب را به محدوده کال مارجین در معاملات برساند. استفاده بیش از حد از اهرم باعث می شود نوسانات قیمت تأثیر بیشتری بر سود و زیان حساب داشته باشد. انتخاب حجم معامله نا متناسب با سرمایه نیز می تواند فاصله حساب تا سطح مارجین موردنیاز را کاهش دهد.
باز کردن چندین موقعیت معاملاتی به صورت هم زمان، مقدار سرمایه درگیر و ریسک کلی حساب را افزایش می دهد. حرکت شدید و ناگهانی بازار برخلاف جهت معامله می تواند زیان شناور را سریع افزایش داده و Equity را کاهش دهد. همچنین نادیده گرفتن مدیریت ریسک و نداشتن حد ضرر می‌تواند احتمال رسیدن حساب به محدوده کال مارجین را بیشتر کند.
استفاده بیش از حد از اهرم
اهرم به معامله گر اجازه می دهد موقعیتی بزرگ تر از سرمایه نقدی موجود در حساب کنترل کند. برای مثال، در ساختار 50:1، به صورت ساده می‌توان با ۱۰۰۰ دلار سرمایه، موقعیتی به ارزش ۵۰ هزار دلار را کنترل کرد؛ البته الزامات واقعی به محصول و بروکر بستگی دارد. بسته به شرایط و قوانین بروکر، می‌توان با کاهش موقعیت‌های معاملاتی یا افزایش Equity حساب، سطح مارجین را به محدوده موردنیاز برگرداند.
انتخاب حجم نامناسب معامله
حجم هر معامله باید متناسب با سرمایه حساب و میزان ریسکی باشد که معامله گر می تواند تحمل کند. انتخاب حجم بیش از حد بزرگ باعث می شود حتی یک حرکت نسبتاً کوچک قیمت، زیان قابل توجهی به حساب وارد کند. به همین دلیل، کنترل حجم معامله یکی از راه‌های مهم برای کاهش فشار روی مارجین و جلوگیری از رسیدن حساب به محدوده کال مارجین در معاملات است.
باز کردن چند موقعیت هم زمان
تعداد زیاد معاملات باز می تواند مقدار مارجین مورد نیاز حساب را افزایش دهد. علاوه بر تعداد معاملات، ارتباط میان آن ها نیز اهمیت دارد. برای مثال، چند موقعیت مختلف ممکن است به یک ارز یا عامل اقتصادی مشترک وابسته باشند و در زمان انتشار یک خبر مهم، هم زمان وارد زیان شوند. بنابراین بررسی ریسک کل حساب اهمیت بیشتری از بررسی جداگانه هر معامله دارد.
راه کار های جلوگیری از کال مارجین
برای جلوگیری از کال مارجین در معاملات، معامله گر باید پیش از ورود به معامله میزان ریسک و سرمایه درگیر را بررسی کند. انتخاب حجم مناسب معامله کمک می کند در صورت حرکت قیمت برخلاف پیش بینی، زیان حساب کنترل شده باقی بماند. استفاده از اهرم بالا نیز باید با توجه به اندازه حساب و شرایط معامله انجام شود. قرار دادن حد ضرر می‌تواند از افزایش بیش از حد زیان در معاملات ناموفق جلوگیری کند. همچنین بهتر است چندین موقعیت معاملاتی پرریسک به صورت هم زمان باز نشوند.
بررسی مداوم Equity، مارجین آزاد و Margin Level نیز وضعیت حساب را بهتر نشان می دهد. در زمان انتشار اخبار مهم و افزایش نوسانات بازار، توجه بیشتر به حجم معاملات اهمیت دارد. در نهایت، رعایت اصول مدیریت ریسک می تواند احتمال رسیدن حساب به محدوده کال مارجین را کاهش دهد.
انتخاب حجم مناسب معامله
حجم معامله باید متناسب با اندازه حساب و میزان ریسکی باشد که معامله گر برای هر موقعیت در نظر گرفته است. استفاده از حجم های بزرگ باعث می شود با حرکت نامطلوب قیمت، زیان سریع تر افزایش پیدا کند. بنابراین بهتر است پیش از ورود به معامله، حجم موقعیت با توجه به سرمایه، حد ضرر و شرایط بازار تعیین شود.
استفاده منطقی از اهرم
استفاده از اهرم بالا به تنهایی به معنی کال مارجین شدن نیست، اما می تواند معامله گر را به سمت بازکردن موقعیت های بزرگ تر سوق دهد و ریسک را افزایش دهد. انتخاب اهرم متناسب با سرمایه و حجم واقعی معاملات کمک می‌کند مقدار سرمایه درگیر کنترل شود. به همین دلیل، نباید صرفاً به دلیل در دسترس بودن اهرم بالا، از تمام ظرفیت آن استفاده کرد.
استفاده از حد ضرر
حد ضرر می تواند به معامله گر کمک کند پیش از اینکه زیان یک معامله بیش از حد افزایش پیدا کند، از موقعیت خارج شود. این ابزار برای محدود کردن زیان احتمالی استفاده می شود و باید متناسب با استراتژی و شرایط بازار تعیین شود. البته در شرایط نوسان شدید یا شکاف قیمتی، قیمت اجرای حد ضرر ممکن است با قیمت تعیین شده تفاوت داشته باشد.
مدیریت تعداد معاملات باز
باز کردن معاملات متعدد می تواند مقدار مارجین موردنیاز و میزان ریسک کلی حساب را افزایش دهد. پیش از ایجاد یک موقعیت جدید، بهتر است معامله گر مجموع معاملات باز و میزان سرمایه درگیر را بررسی کند. کاهش معاملات غیرضروری باعث می شود بخش بیشتری از سرمایه به عنوان مارجین آزاد باقی بماند و حساب فضای بیشتری برای تحمل نوسانات بازار داشته باشد.
بررسی Margin Level و Free Margin
بررسی منظم Margin Level و Free Margin به معامله گر کمک می‌کند وضعیت حساب را پیش از رسیدن به محدوده های خطر شناسایی کند. اگر Margin Level در حال کاهش باشد، معامله گر می تواند با کاهش حجم معاملات یا بستن بخشی از موقعیت ها، فشار واردشده بر حساب را کمتر کند. بهتر است معامله گر منتظر هشدار بروکر نماند و وضعیت مارجین را به صورت مستمر بررسی کند.
کاهش ریسک در زمان نوسانات شدید
در زمان انتشار اخبار مهم اقتصادی یا افزایش شدید نوسانات، بهتر است میزان ریسک معاملات دوباره بررسی شود. کاهش حجم موقعیت ها یا خودداری از بازکردن معاملات بزرگ در چنین شرایطی می تواند میزان زیان احتمالی را کنترل کند. همچنین باید توجه داشت که در بازارهای سریع، ممکن است قیمت با سرعت زیادی حرکت کند و اجرای سفارش ها تحت تأثیر شکاف قیمتی یا لغزش قیمت قرار بگیرد.
تفاوت کال مارجین و Stop Out چیست؟
کال مارجین و Stop Out به دو وضعیت متفاوت در مدیریت مارجین حساب معاملاتی اشاره دارند که معمولاً در زمان کاهش سرمایه حساب اهمیت پیدا می‌کنند. کال مارجین زمانی رخ می دهد که Margin Level به محدوده مشخصی که توسط بروکر تعیین شده برسد و معامله گر نسبت به کاهش مارجین و افزایش ریسک حساب آگاه شود.
در این مرحله، ممکن است معامله گر نیاز داشته باشد با کاهش حجم معاملات، بستن بخشی از موقعیت های باز یا افزایش موجودی حساب، وضعیت مارجین را بهبود دهد. اگر کاهش Equity ادامه پیدا کند و Margin Level به سطح Stop Out برسد، بروکر می‌تواند طبق قوانین حساب، بخشی یا تمام معاملات باز را به‌صورت خودکار ببندد تا از افزایش بیشتر زیان جلوگیری شود.
بنابراین، Stop Out معمولاً مرحله‌ای جدی تر از کال مارجین محسوب می شود و ممکن است بدون دخالت مستقیم معامله گر به بسته شدن معاملات منجر شود. نکته مهم این است که سطح کال مارجین و Stop Out در همه بروکرها و حساب‌های معاملاتی یکسان نیست و معامله گر باید درصدهای تعیین شده، نحوه محاسبه Margin Level و شرایط بسته شدن معاملات را در قوانین بروکر خود بررسی کند.
اگر حساب وارد کال مارجین شد چه کنیم؟
اگر حساب وارد محدوده کال مارجین شود، ابتدا باید میزان زیان، Margin Level و معاملات باز بررسی شود. بسته به شرایط حساب، معامله گر ممکن است با بستن بخشی از معاملات یا کاهش حجم موقعیت ها، فشار روی مارجین را کمتر کند. در برخی شرایط نیز امکان اضافه‌کردن سرمایه به حساب وجود دارد، اما افزایش موجودی نباید جایگزین مدیریت ریسک صحیح شود. قوانین دقیق برخورد با کال مارجین به بروکر و نوع حساب بستگی دارد.
نتیجه گیری
کال مارجین در معاملات زمانی رخ می دهد که سرمایه حساب نسبت به مارجین مورد نیاز معاملات کاهش پیدا کرده و Margin Level به محدوده تعیین شده توسط بروکر برسد. حجم نامناسب معاملات، استفاده بیش از حد از اهرم، تعداد زیاد معاملات باز، نوسانات شدید بازار و نبود مدیریت ریسک می توانند احتمال رسیدن حساب به این وضعیت را افزایش دهند. برای کاهش این ریسک، معامله گر باید حجم معاملات و اهرم را کنترل کند، از حد ضرر استفاده کند و Margin Level و مارجین آزاد حساب را به طور منظم بررسی کند.
اگر می خواهید مدیریت ریسک معاملات خود را اصولی تر انجام دهید، با آموزش مفاهیم بازار و تکنیک های کنترل ریسک، تصمیم های معاملاتی آگاهانه تری بگیرید و احتمال زیان های سنگین را کاهش دهید.
منابع:
سوالات متداول (FAQ)
کال مارجین در معاملات چیست؟
زمانی رخ می دهد که Equity حساب به دلیل زیان معاملات باز به سطحی برسد که برای حفظ موقعیت های معاملاتی کافی نباشد.
تفاوت کال مارجین و Stop Out چیست؟
کال مارجین معمولاً به وضعیت هشدار یا رسیدن حساب به حداقل مارجین اشاره دارد، در حالی که Stop Out می تواند باعث بسته شدن خودکار معاملات توسط بروکر شود. البته ساختار دقیق این سطوح در بروکرهای مختلف متفاوت است.
آیا استفاده از اهرم باعث کال مارجین می شود؟
خود اهرم به تنهایی به معنی کال مارجین نیست، اما استفاده بیش از حد از اهرم می تواند اندازه موقعیت و سرعت افزایش زیان را بالا ببرد و ریسک رسیدن حساب به محدوده مارجین را بیشتر کند.
چگونه از کال مارجین جلوگیری کنیم؟
کنترل حجم معاملات، استفاده از حد ضرر، پرهیز از اهرم بیش از حد، کنترل تعداد معاملات باز و نگه داشتن مقدار مناسبی Free Margin از روش های مهم مدیریت این ریسک هستند.
اگر حساب وارد کال مارجین شود چه باید کرد؟
بسته به شرایط و قوانین بروکر، می توان با کاهش موقعیت های معاملاتی یا افزایش Equity حساب، سطح مارجین را به محدوده مورد نیاز برگرداند.
